Het register

Alles wat men in een vast format giet geeft nu eenmaal administratief gedoe. Je wurmt je in het kader van een ander.

Allereerst: ik neem de lusten en lasten van de democratie tot mij. Als semiambtenaar volg ik op wat mij wordt opgedragen te doen. Schoolleiderregister (bij CAO vastgesteld) - herregistratie (in augustus mag ik mij bewijzen in een vallideringsgesprek) en straks het lerarenregister. Als de politiek het zo heeft bedoeld, dan rest mij niets anders. 
Kees Boeke, mijn voorganger en illustere oprichter van de school waar ik leiding aan mag geven volgde dikwijls een ander credo; Hij liet zich door zijn eigen visie leiden, tot het gevang aan toe. 
De tijden zijn veranderd.

Vervolgens: De kracht van de ontwikkelingen waarmee het onderwijs, mijn vak, mee te maken heeft gekregen en nog steeds krijgt zijn van dien aard dat een ander geluid ook mag worden gehoord. In het beste geval onder het motto: van wrijving krijg je glans. 
Wellicht kan ik de glans enigszins bieden op de ontwikkeling van dit register. 

Vandaag werd dit filmpje gepubliceerd. En het heeft alles in zich waar ik mij zo zorgen over maak. 



Het filmpje ontleed en mijn zorgen op een rij gezet:

12 seconden: 'met dit register laten wij zien dat we over de juiste papieren beschikken'

Beste onderwijscoöperatie: mijn leerkrachten hebben dit al laten zien bij hun sollicitatie. Zij toonden hun diploma, we trokken referenties na en zij overlegden een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG).

... 'en dat wij ons vak bijhouden'. 

Ik voel mij als schoolleider zeer verantwoordelijk voor de kwaliteit van ons onderwijs, en daarmee ook de kwaliteit van het team. 
Het is daarom dat leraren aan mij en via de kinderen aan de ouders laten zien dat zij hun vak bijhouden. Zonder het bijhouden van het vak kan je in de huidige maatschappij niet meer meedraaien. 
Ik neem jullie even mee in de verantwoordingsplicht die we heden ten dage hebben: Ik voer jaarlijks: tien keer een gesprek met de MR, drie keer met de GMR, tien keer met het toezichthoudend bestuur,  met de voorzitter en vice-voorzitter van het toezichthoudend bestuur. Daarnaast worden er jaarlijks tevredenheidsenqûetes gehouden onder alle ouders en onder leerliingen van de bovenbouw. De toetsresultaten bespreken wij op leerkrachtenniveau (groep) en schoolniveau. Hierover rapporteren wij, publiceren wij en hierop stemmen wij onze ontwikkelingen vast. 
Leerkrachten nemen deel aan de gesprekkencyclus. Dit betekent een functioneringsgesprek, een popgesprek een beoordelingsgesprek. De ontwikkelingen staan ten diensten van de plannen zoals in het schoolplan staan beschreven. 
O ja, sinds een aantal jaar dienen wij ons op onze site (of in de schoolgids) te verantwoorden over de nascholingsactiviteiten van het team. Zo liet de inspectie ons weten. Het is sindsdien netjes op de site gepubliceerd. Inclusief de verbinding met het schoolplan en natuurlijk een jaarlijkse evaluatie. 
U stelt: 'daarmee laten wij zien dat wij ons vak bijhouden'. 
Ik stel: iedere school die het bovenstaande niet op orde heeft kan (en dient) dit op orde brengen, en daarmee aantonen voortdurend in ontwikkeling te zijn en zijn kwaliteit te toetsen aan de huidige wensen en eisen. Ik ken weinig beroepen waar het functioneren van de werknemer onder zo'n groot vergrootglas ligt als die van de leerkracht. 

Na 20 seconden: 'om te bepalen of de leraar zijn vak voldoende heeft bijgehouden worden criteria opgesteld'. 
Naast alle criteria die we reeds hebben (en waarover ik mij als schoolleider maar daarmee ook de leraar zich dient te verantwoorden (zie hierboven) krijgen we dus nieuwe criteria. Hier komt een extra spanningsveld: als school stellen we ambities, het werken aan deze ambities weten we met flinke moeite te verwerken in ons jaarprogramma, en nu komen daar dus nieuwe criteria bij. Daar staan we dan als ambitieuze school.
Ik hoor u denken: prima toch, dan pas je de ontwikkeling van de school in bij het register. 
Ik kan u laten weten: dat past niet, want criteria vormen een format en dat is zelden het format waar wij in passen. 

Na 48 seconden: (ik heb de seconden hiervoor even gelaten voor wat het was, maar de beroepsgroep bepaalt, stelt criteria vast, bepaalt of consultatie tot de eisen voor herregistratie behoort)  'We stellen vast aan welke criteria de aanbieders moeten voldoen'. 
Ik vrees met grote vrezen de marktwerking van deze stellingname. Sterker nog, ik heb het in de afgelopen periode al zien ontstaan. Wervende teksten, cadeaus bij een lezing (een Ipad cadeau!). Hier gaat het allang niet meer over de inhoud, maar over de vorm en over de vraag: hoe vergaar ik mijn punten bij elkaar?
Daarnaast, en dat baart mij als schoolleider zorgen: hoe verantwoord ik de wijze lessen die ik bij derden inkoop (of door mijn eigen teamleden laat verzorgen) die niet aan deze criteria voldoen? U stelt: dat mag u gewoon blijven doen, maar punten moeten er ook worden gehaald. Ik stel: hoe valt dat in 40 schoolweken te passen? En waar gaan schoolambitie en registratieplicht samen op? 

Na 1 minuut: 'ook de organisatorische zaken moeten goed geregeld zijn'. 
Een aantal keer heb ik mogen deelnemen aan de klankbordgroep van het schoolleidersregister. Ik kan u verzekeren, het veld is nogal verdeeld. De wijze waarop zaken worden geregistreerd zijn nogal cultuur bepalend. In alle communicatie, en ook in dit filmpje, wordt benadrukt dat het register geen administratieve workload moet opleveren. Ik kan u stellen: iedere nieuw format levert dat op, daar ben ik zeker van. En zeker in een nog niet volledig gedigitaliseerde wereld als die van het onderwijs. 
Het lijkt mij dat we eerst werk maken van het voorkomen van de burn-outs in deze kwetsbare beroepsgroep alvorens men tot nieuwe formats te dwingen. 
Als niet digibeet ben ik al vele keren verdwaald (en hard weggerend) uit het schoolleidersregistersysteem. Het is een slechte voorbode. 

1.12: 'het vrijwillige register'.
Dit is een denkfout, het huidige register is niet vrijwillig. Tenminste niet wanneer je in aanmerking wilt komen voor een lerarenbeurs. Het huidig aantal geregistreerde wordt door onze Staatssecretaris als succes gezien. Wij weten beter, het is slechts een hele kleine groep die zonder deze verplichting geregistreerd zouden zijn. 

1.40: 'we komen langs bij je op school'.
Beste onderwijscoöperatie en kartrekkers van dit register. Wanneer mijn kritiekpunten op zo'n bijeenkomst aan bod zouden kunnen komen en mogelijk door u kunnen worden weerlegd, dan bent u van harte welkom.
Ik veronderstel dat andere schoolleiders hier graag bij aanwezig willen zijn. Ik heb nog weinig positieve klanken gehoord. Zowel bij besturen als bij schoolleiders. 

Wellicht kunt u onze zorgen wegnemen. Immers een register door de beroepsgroep bepaald heeft ook weer de ondersteuning van de schoolleiding nodig. 

We moeten er maar het beste van maken met elkaar. 
Misschien is dit filmpje uiteindelijk wel een goed begin van de wrijving tot glans. 





Alle blogs

Bestuurder in een koepel (16-10-2018)

Dank je de koekoek (26-08-2018)

Werkdruk? (26-07-2018)

Tekort (21-07-2018)

Betekenisvol zijn (25-06-2018)

Jij-bak (15-04-2018)

Het is mooi (geweest) (20-03-2018)

de leerKRACHT (14-03-2018)

Het verleden koesteren (09-03-2018)

Volg het onderwijsgeld #1 (05-03-2018)

Omdat het genoeg is (02-02-2018)

ResearchED Amsterdam (21-01-2018)

Ruimte - verhalen van de Werkplaats dl 5 (18-12-2017)

Afgebroken muren - verhalen van de WP dl 4 (01-12-2017)

De kracht van vakkennis - verhalen van de wp dl3 (30-11-2017)

Woorden - verhalen van de wp dl2 (29-11-2017)

Verhalen van de WP - dl1 (28-11-2017)

In de rij (23-11-2017)

Binnensluiten (11-11-2017)

Het register (18-07-2017)

De pedagogiek als basis (25-01-2017)

Uitsluiten (21-01-2017)

Speciaal vakmanschap (12-11-2016)

World teachers day (05-10-2016)

Een verschil (21-08-2016)

De glimlach van een kind (14-10-2015)

Akkoord (12-05-2015)

Proeftuin voor het leven (18-04-2015)

Ogen (12-03-2015)

Angst (10-02-2015)

Onderwijsmoment (04-01-2015)

IJsje (17-12-2014)

December (07-12-2014)

mens (04-12-2014)

Storm (22-11-2014)

De muur (09-11-2014)

De pengreep (15-10-2014)

Veranderaars (02-10-2014)

Roltrap toch naar de maan (30-09-2014)

Vertrouwen (27-09-2014)

Alphabet een recensie (14-09-2014)

Ha Juf (10-09-2014)

De lat (06-09-2014)

Het knelt in het onderwijs. (20-08-2014)

Huh gaaaay (27-07-2014)

Balans (25-06-2014)

Ben je er? (18-06-2014)

Naieveling (04-06-2014)

Oefenplaats (16-05-2014)

De waarde van het hart (12-05-2014)

Education of the heart (11-05-2014)

'The Untitled document' (28-04-2014)

Koningsspelen (25-04-2014)

De kracht van onderwijs: pedagogisch tact (12-04-2014)

Aandacht (26-03-2014)

Volgzaamheid als excuses (05-03-2014)

En morgen (23-02-2014)

Het begin van het einde (23-02-2014)

Wie was je (16-02-2014)

Overheid beslist: gemiddelde lengte met 2 centimeter omhoog. (31-01-2014)

Een geluk (29-01-2014)

De passie voor het leven (20-01-2014)

Je eerste examen (17-12-2013)

Toekomst (27-09-2013)

Wedstrijd (14-09-2013)

Dijsselbloem: a vous. (21-08-2013)

Van de zotte in de woestijn (15-08-2013)

Operatie passend onderwijs (07-08-2013)

Houd ze binnen (05-07-2013)

Maakbaar (16-06-2013)

Onmeetbaar (15-06-2013)

Buitensluiten (28-05-2013)

Stinkende best (18-04-2013)

Ieder kind heeft het recht (04-04-2013)

Worden wie je bent (15-03-2013)

Voorbereiding op het leven (10-02-2013)

Winnen (02-12-2012)

Koker (10-11-2012)

Geen VMBO.. toch? (08-10-2012)

Tegenpolen (29-09-2012)

Slim (29-06-2012)

Zoals ik ben (23-05-2012)

Het is de toon (18-05-2012)

School (13-05-2012)

70 managers (27-04-2012)

Vruchtbare grond (17-04-2012)

Het medisch model (22-01-2012)

Bloemen zijn rood (03-01-2012)

Held (02-10-2011)

The times they are a-changin' (03-08-2011)

Over de streep (31-07-2011)

Het ongeplaveide pad (09-07-2011)

struggle (11-06-2011)

Out of the box (07-06-2011)

De wonderen der techniek (06-06-2011)

Nieuwe tijden (28-05-2011)

Van niets naar iets (26-05-2011)

Het zout der aarde (25-05-2011)

Productdenken (24-05-2011)