Er waait een nieuwe wind door het onderwijs, tenminste zo lijkt het toch echt wel aan te voelen. Ministers, staatssecretarissen, de nieuwe hoofdinspecteur van onderwijs. Men lijkt niet meer volop te geloven in de maakbaarheid van het bestaan en de heilige status van de toetsgegevens. Ik juich dat nogal toe. Ik ben niet tegen toetsen, maar wel de vorm die het in de afgelopen 10 jaar heeft gekregen. 
Zoals zovaak gaat het hier om iets wat nogal mijn eigen biografisch pad heeft bepaald. Ik sta daar niet alleen in.
Dat je passie wordt gevormd door het biografisch pad is niet uniek. Ik sprak onlangs met een politica die nu in de kamer pleit voor een verplichte eindtoets. Zij vertrouwde mij toe dat zij destijds een te laag advies heeft gekregen, en ze geloofde nu in de waarheid van zo'n eindtoets en de kansen die dit geeft voor kinderen als zij was geweest. Ieder z'n eigen pad en overtuiging zeg maar.

Nee dan dit verhaal, over het beste jongetje van de klas in een conservatief schoolsysteem. Samen met enkele andere kinderen behoorde hij vanaf de eerste klas tot het selecte groepje van 6 kinderen die het hoogste niveau aankon. Het leidde echter niet tot de uitdaging, de leerstof was slechts iets ingewikkelder, iets meer op niveau, cognitief dan wel te verstaan. Tijd en aandacht voor muziek, techniek, kunst of creativiteit was er niet. 
Er bleef voor hem veel te veel tijd over om de grenzen van het toelaatbare op te zoeken, en in die tijd op die school werd dat een kwestie van een kat en muisspel. Overschrijdend gedrag werd bestraft. Voor de school was dit geen signaal van onderpresteren en gebrek aan uitdaging. Wel was het voor hen een kwestie van in bedwang houden.
Fluitend haalde de jongen een maximale score op de Cito eindtoets, en omdat 1+1 toen nog twee was werd de weg ingezet naar het VWO. Juichend zwaaide het lerarenteam een jaar later zijn jongere neef van school af. Deze klus om deze jongens te motiveren was hen te veel uitdaging geweest; de leerling als bedreiging!

Op het VO kwam de uitdaging op cognitief gebied, alleen er was zelden iemand die het de jongen wist uit te leggen. 'Hé daar: je bent in een nieuwe werkelijkheid gestapt!'
De beste herinnering had hij aan dat ene toneelmoment in het eerste jaar. Eindelijk werd daar iets van hem gevraagd waarin hij werd uitgedaagd op een terrein dat hij nog niet kende. Eindelijk, maar ook in deze cultuurarme omgeving, slechts 1x. 
Geenszins kan de jongen zich nog herinneren dat iemand zich er om bekommerde, en wakker schrok hij (en de omgeving) pas bij het laatste rapport van dat jaar. Met moeite bevorderbaar tot een Mavo/Havo. Een jaar later bevorderbaar tot 3 Mavo.

Het is een klassiek voorbeeld van een slimme gozer, met onvoldoende uitdaging en ondersteuning, die in het voortgezet onderwijs afglijdt van een VWO naar een Mavo. 
De school is voor hem in al die jaren geen plek geweest om te leren, de school is een situatie geweest om te overleven. 
Er is geen leraar geweest die het vuur in deze jongen wist op te stoken, geen tijd en gelegenheid werd genomen om naar de talenten te kijken, hem te laten worden wie hij was. School als 'hel' op aarde.

Er waait, zo'n 30 jaar later, inmiddels een nieuwe wind, misschien wel een Finse scholenwind. Een wind waarin wordt uitgegaan van vertrouwen en gelijkwaardigheid. Van verantwoordelijkheid en autonomie. Van ontdekken van kansen, samen op reis gaan meer dan halen van goede cijfers. 
De Finse wind leidt al jarenlang tot zeer goede schoolresultaten en tot kinderen die zich op school uitgedaagd voelen. 
Scholen waarbij lesuren worden afgewisseld met een kwartier 'chillen', een onderwijssysteem met zeer beperkt huiswerk, omdat er zoveel tijd over blijft om nog meer andere talenten te ontdekken. 
Een systeem waar zeer hoog opgeleide docenten de leerlingen weten te begeleiden. Een lerarenopleiding waar slechts 1 op de 10 studenten wordt toegelaten. Een opleiding van 5 tot 7 jaar leidt je op naar het prachtige lerarenvak.

De jongen gleed na zijn maximale citoscore af naar een gemakkelijk behaald MAVO diploma.
Daarna volgde een wonderlijke, niet gemakkelijke, weg, om uiteindelijk toch te komen waar hij op zijn plek zat.
Nu is het zijn passie om kinderen al veel eerder dan bij hem zelf, hun talenten te laten ontdekken, het vertrouwen te geven en te laten groeien in hun (zelf)vertrouwen. 
Het is een manier om die waardeloze schoolperiode toch nog een bijzondere waarde te kunnen geven. 

Het is een prachtige investering in de toekomst van al die leerlingen die straks een mooiere wereld gaan vormen. 








Alle blogs

December in de klas (24-11-2018)

Naar de geest van de wet (en niet de letter) (12-11-2018)

Plaatsvervangend boos (29-10-2018)

Bestuurder in een koepel (16-10-2018)

Dank je de koekoek (26-08-2018)

Werkdruk? (26-07-2018)

Tekort (21-07-2018)

Betekenisvol zijn (25-06-2018)

Jij-bak (15-04-2018)

Het is mooi (geweest) (19-03-2018)

de leerKRACHT (13-03-2018)

Het verleden koesteren (09-03-2018)

Volg het onderwijsgeld #1 (05-03-2018)

Omdat het genoeg is (02-02-2018)

ResearchED Amsterdam (21-01-2018)

Ruimte - verhalen van de Werkplaats dl 5 (18-12-2017)

Afgebroken muren - verhalen van de WP dl 4 (01-12-2017)

De kracht van vakkennis - verhalen van de wp dl3 (29-11-2017)

Woorden - verhalen van de wp dl2 (29-11-2017)

Verhalen van de WP - dl1 (27-11-2017)

In de rij (23-11-2017)

Binnensluiten (11-11-2017)

Het register (18-07-2017)

De pedagogiek als basis (25-01-2017)

Uitsluiten (21-01-2017)

Speciaal vakmanschap (12-11-2016)

World teachers day (05-10-2016)

Een verschil (21-08-2016)

De glimlach van een kind (14-10-2015)

Akkoord (12-05-2015)

Proeftuin voor het leven (18-04-2015)

Ogen (12-03-2015)

Angst (09-02-2015)

Onderwijsmoment (04-01-2015)

IJsje (17-12-2014)

December (07-12-2014)

mens (04-12-2014)

Storm (22-11-2014)

De muur (09-11-2014)

De pengreep (14-10-2014)

Veranderaars (02-10-2014)

Roltrap toch naar de maan (30-09-2014)

Vertrouwen (27-09-2014)

Alphabet een recensie (13-09-2014)

Ha Juf (10-09-2014)

De lat (06-09-2014)

Het knelt in het onderwijs. (20-08-2014)

Huh gaaaay (27-07-2014)

Balans (25-06-2014)

Ben je er? (18-06-2014)

Naieveling (04-06-2014)

Oefenplaats (16-05-2014)

De waarde van het hart (12-05-2014)

Education of the heart (11-05-2014)

'The Untitled document' (27-04-2014)

Koningsspelen (25-04-2014)

De kracht van onderwijs: pedagogisch tact (12-04-2014)

Aandacht (26-03-2014)

Volgzaamheid als excuses (05-03-2014)

En morgen (23-02-2014)

Het begin van het einde (23-02-2014)

Wie was je (16-02-2014)

Overheid beslist: gemiddelde lengte met 2 centimeter omhoog. (31-01-2014)

Een geluk (29-01-2014)

De passie voor het leven (19-01-2014)

Je eerste examen (17-12-2013)

Toekomst (27-09-2013)

Wedstrijd (14-09-2013)

Dijsselbloem: a vous. (21-08-2013)

Van de zotte in de woestijn (15-08-2013)

Operatie passend onderwijs (07-08-2013)

Houd ze binnen (05-07-2013)

Maakbaar (16-06-2013)

Onmeetbaar (14-06-2013)

Buitensluiten (28-05-2013)

Stinkende best (18-04-2013)

Ieder kind heeft het recht (03-04-2013)

Worden wie je bent (15-03-2013)

Voorbereiding op het leven (09-02-2013)

Winnen (02-12-2012)

Koker (10-11-2012)

Geen VMBO.. toch? (08-10-2012)

Tegenpolen (29-09-2012)

Slim (29-06-2012)

Zoals ik ben (22-05-2012)

Het is de toon (18-05-2012)

School (13-05-2012)

70 managers (26-04-2012)

Vruchtbare grond (16-04-2012)

Het medisch model (22-01-2012)

Bloemen zijn rood (03-01-2012)

Held (02-10-2011)

The times they are a-changin' (03-08-2011)

Over de streep (31-07-2011)

Het ongeplaveide pad (09-07-2011)

struggle (11-06-2011)

Out of the box (07-06-2011)

De wonderen der techniek (06-06-2011)

Nieuwe tijden (28-05-2011)

Van niets naar iets (26-05-2011)

Het zout der aarde (25-05-2011)

Productdenken (24-05-2011)